Sỏi thận là những khối rắn hình thành từ các chất khoáng và muối trong nước tiểu. Chúng có thể có kích thước rất nhỏ như hạt cát hoặc lớn hơn như một viên đá. Sỏi thận hình thành khi nước tiểu có quá nhiều chất tạo thành sỏi, chẳng hạn như canxi, oxalat, hoặc axit uric, và không đủ nước để hòa tan chúng.
Bên cạnh yếu tố di truyền thì chế độ ăn uống, thói quen sinh hoạt không lành mạnh cũng là một nguyên nhân phổ biến gây ra bệnh sỏi thận.
Hôm nay, chúng ta hãy cùng tìm hiểu về 10 thói quen gây sỏi thận thường thấy nhưng ít người biết, để từ đó nâng cao nhận thức và thay đổi thói quen sinh hoạt nhằm bảo vệ cơ thể khỏe mạnh.
1. Uống ít nước hoặc nhịn uống nước
Nước đóng vai trò thiết yếu trong việc vận chuyển dinh dưỡng và oxy đến các tế bào, đồng thời hỗ trợ quá trình chuyển hóa thức ăn thành năng lượng cho cơ thể. Một vai trò quan trọng khác của nước là giúp thanh lọc độc tố ra khỏi cơ thể thông qua việc bài tiết nước tiểu. Việc uống ít nước hoặc nhịn uống nước có thể gây ra sỏi thận.
Để ngăn ngừa sỏi thận, cần cung cấp đủ nước để làm loãng nước tiểu và hòa tan các muối khoáng. Mỗi người trung bình cần khoảng 40 ml nước cho mỗi kg cân nặng. Tuy nhiên, lượng nước cần bổ sung có thể thay đổi tùy thuộc vào mức độ hoạt động, công việc và môi trường sống. Một dấu hiệu rõ ràng cho thấy cơ thể đủ nước là khi nước tiểu có màu trong và vàng nhạt.
2. Nhịn tiểu
Áp lực công việc, thói quen uống ít nước và ngại di chuyển khiến nhiều người có thói quen nhịn tiểu. Điều này làm tăng áp lực trong nước tiểu, dẫn đến nguy cơ hình thành sỏi thận, tiểu không tự chủ và thậm chí có thể gây suy thận.
Quá trình bài tiết nước tiểu giúp loại bỏ lượng nước thải dư thừa và độc tố khỏi cơ thể. Khi nhịn tiểu, các chất độc có xu hướng lắng đọng lâu hơn trong đường tiết niệu. Các chuyên gia tiết niệu khuyến cáo rằng mọi người nên đi tiểu thường xuyên, khoảng 1-2 giờ một lần, để giảm áp lực cho bàng quang. Tránh nhịn tiểu quá lâu, đặc biệt là trên 3 giờ, để bảo vệ các cơ quan trong hệ tiết niệu và giảm nguy cơ sỏi thận.
3. Uống cà phê, trà thay nước lọc
Trà, cà phê và soda là những loại đồ uống phổ biến. Nhiều người sau khi uống các loại đồ uống này thì không bổ sung thêm nước lọc vì phần thì không còn thấy khát và phần thì nghĩ rằng đã cung cấp đủ nước cho cơ thể. Tuy nhiên, thói quen này không tốt cho sức khỏe và thậm chí có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận.
Trà chứa nhiều oxalat, trong khi cà phê lại chứa nhiều caffeine, cả hai đều là những chất có thể góp phần hình thành sỏi trong đường tiết niệu, đặc biệt khi tiêu thụ thường xuyên. Vì vậy, mọi người nên uống đủ nước hàng ngày, chủ yếu là nước lọc và các loại nước tự nhiên như nước cam hay nước chanh.
4. Ăn nhiều muối
Chế độ ăn chứa nhiều muối có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận. Khi nồng độ muối trong nước tiểu cao, nó sẽ cản trở quá trình tái hấp thu canxi từ nước tiểu vào máu. Nồng độ canxi trong nước tiểu càng cao, nguy cơ hình thành sỏi thận càng lớn.
5. Tiêu thụ nhiều đạm động vật
Thực phẩm giàu protein động vật có tính axit cao, dẫn đến sự gia tăng nồng độ axit trong nước tiểu. Môi trường nước tiểu có độ axit cao có thể tạo điều kiện cho sự hình thành các loại sỏi axit uric và canxi oxalat. Do đó, mọi người nên hạn chế tiêu thụ quá thường xuyên các loại thực phẩm như thịt bò, thịt gia cầm và thịt lợn.
6. Loại bỏ canxi khỏi chế độ ăn
Có không ít người vì lo ngại vấn đề lắng đọng canxi gây sỏi thận nên đã loại bỏ các thực phẩm giàu canxi ra khỏi chế độ ăn hằng ngày. Tuy nhiên, đây có thể coi là việc làm lợi bất cập hại. Việc bỏ canxi ra khỏi chế độ ăn không những làm tăng nguy cơ loãng xương, mà thậm chí có thể làm tăng nguy cơ mắc sỏi thận. Nguyên do bởi nếu cơ thể không hấp thu đủ lượng canxi cần thiết, nó có thể tăng mức độ hấp thu oxalat từ ruột, dẫn đến sự hình thành sỏi canxi oxalat.
Để bổ sung canxi một cách hiệu quả và giảm nguy cơ hình thành sỏi thận, nên lựa chọn sữa tách béo, phô mai và sữa chua ít béo. Đồng thời, hãy tăng cường các loại rau xanh giàu canxi như cải xoăn và rau bina.
7. Thường xuyên để thoát nhiều mồ hôi
Xông hơi hoặc tập thể dục cường độ cao có thể mang lại cảm giác thoải mái và tốt cho sức khỏe xương khớp, nhưng thực tế lại có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận. Việc mất nước do ra mồ hôi khiến sản xuất nước tiểu giảm. Khi cơ thể ra nhiều mồ hôi, lượng nước tiểu sẽ giảm, tạo điều kiện cho các khoáng chất gây sỏi tích tụ và kết hợp lại trong thận và đường tiết niệu.
Giải pháp hiệu quả nhất để giải quyết tình trạng này là uống đủ nước để duy trì việc đi tiểu thường xuyên. Ngoài ra, cần chú ý giữ cho cơ thể đủ nước, đặc biệt khi tập thể dục hoặc tham gia vào các hoạt động ra nhiều mồ hôi.
8. Bổ sung quá nhiều Vitamin C, Vitamin D
Bổ sung vitamin C có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận, đặc biệt ở nam giới. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nội khoa JAMA cho thấy, những người đàn ông sử dụng liều cao vitamin C có nguy cơ mắc sỏi thận gấp đôi so với những người khác. Vitamin C tự nhiên có trong thực phẩm thường an toàn hơn so với việc bổ sung dạng viên.
Ngoài vitamin C thì việc tự ý bổ sung nhiều Vitamin D cũng có nguy cơ gây sỏi thận.Việc bổ sung vitamin D là cần thiết cho những người có mức vitamin D thấp hoặc thiếu canxi. Tuy nhiên, việc tự ý bổ sung quá nhiều vitamin D có thể gây hại cho sức khỏe, điển hình là làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận.
Trên đây là tổng hợp 8 thói quen gây sỏi thận thường gặp nhưng ít người chú ý. Hy vọng bài viết đã cung cấp tới bạn những thông tin hữu ích, góp phần giúp bạn xây dựng lối sống, sinh hoạt khoa học,lành mạnh để nâng cao sức khỏe của bản thân cũng như của những người thân yêu.
